AI-chat voor onderzoekers

Onderzoek doen vraagt veel leeswerk, structureren en herschrijven. Een AI-chat kan elk van die stappen versnellen: van het samenvatten van een taaie alinea of het bedenken van zoektermen tot het helder uitleggen van een methode of het aanscherpen van een tekst. Gebruik het echter nooit blindelings als bron: AI kan bevindingen verkeerd weergeven of niet-bestaande bronnen verzinnen die levensecht lijken. ChatG is gratis met een dagelijks tegoed aan berichten en bewaart je geschiedenis lokaal in je eigen browser. Dit zijn de meest gebruikte workflows voor onderzoekers, inclusief kant-en-klare prompts voor in de chat.

Lezen en plannen

Gebruik de chat om sneller overzicht te krijgen, maar ga altijd terug naar de originele teksten voor alles wat je wilt citeren.

Een taaie papersectie doorgronden

Plak de tekst zelf in plaats van te vragen naar een paper op titel. Zo baseert de AI zich altijd op wat de auteurs daadwerkelijk hebben geschreven.

Vat deze papersectie samen voor iemand met kennis van [vakgebied], maar niet van dit specifieke deelgebied. Geef de onderzoeksvraag, de methode, de belangrijkste bevindingen en de beperkingen die de auteurs noemen, elk in twee of drie zinnen: [plak sectie]

Probeer deze prompt in de chat of gebruik de Samenvatter.

Een onderzoeksvraag aanscherpen

Een breed onderwerp wordt pas werkbaar als je een paar gerichte varianten naast elkaar ziet.

Mijn onderzoeksonderwerp is [onderwerp]. Help me dit te verfijnen tot drie gerichte, beantwoordbare onderzoeksvragen. Stel voor elke vraag een geschikte methode voor, het benodigde type data en één waarschijnlijke uitdaging.

Open deze prompt in de chat.

Een literatuuronderzoek opzetten

Vraag om trefwoorden en zoekstrings, niet om bronvermeldingen. De zoekopdracht voer je vervolgens zelf uit in echte databases.

Stel trefwoorden, synoniemen en Booleaanse zoekstrings voor om literatuur over [onderwerp] te vinden in [database]. Noem ook relevante termen uit aangrenzende vakgebieden die ik over het hoofd zou kunnen zien.

Probeer deze prompt in de chat.

Een statistische methode begrijpen

Een eenvoudig fictief voorbeeld zorgt er vaak voor dat aannames en output ineens op hun plek vallen.

Leg [statistische methode] uit in begrijpelijke taal: wanneer je het gebruikt, welke aannames er gelden, hoe je de output interpreteert en wat de meest gemaakte fouten zijn. Gebruik een eenvoudig, fictief voorbeeld met [type data].

Open deze prompt in de chat.

Meetinstrumenten, analyse en schrijven

Verderop in een project helpt de chat vooral bij het maken van eerste concepten die je zelf kritisch naloopt.

Enquête- of interviewvragen opstellen

Laat de chat sturende of dubbelloops vragen opsporen; een veelvoorkomend probleem bij eerste versies.

Stel [aantal] enquêtevragen op om [construct] te meten onder [doelgroep]. Zorg voor een mix van Likert-schalen en open vragen, vermijd sturende formuleringen en geef aan welke vragen mogelijk dubbelloops zijn.

Probeer deze prompt in de chat.

Analysecode schrijven

Beschrijf de variabelen en kolommen, niet de data zelf, en vraag expliciet om een nette afhandeling van ontbrekende waarden.

Schrijf code in [R of Python] voor [analysetaak] op een dataset met de volgende kolommen: [kolomnamen en typen]. Voeg toelichting toe in comments, handel ontbrekende waarden expliciet af en genereer [grafiek of tabel].

Open deze prompt in de chat of gebruik de Code-assistent.

Academische teksten redigeren

Vraag om een beknoptere tekst met behoud van vaktermen, en laat de chat beweringen markeren die een bronvermelding vereisen.

Herschrijf deze alinea uit mijn [type paper] voor meer helderheid en beknoptheid in een academische stijl. Behoud de vaktermen, verander de betekenis niet en geef aan welke beweringen een bronvermelding nodig hebben: [plak alinea]

Probeer deze prompt in de chat of controleer je grammatica met de Grammaticacontrole.

Een conferentiepresentatie voorbereiden

Een paper omzetten naar een korte presentatie draait vooral om één kernboodschap kiezen en de rest schrappen.

Zet dit abstract om in een opzet voor een conferentiepresentatie van 10 minuten met één kernboodschap, 8 tot 10 slides (met een titel en kernpunt per slide) en drie vragen die het publiek waarschijnlijk zal stellen: [plak abstract]

Open deze prompt in de chat.

Tips voor betere resultaten

• Geef het vakgebied en je niveau mee. "Een tweedejaars promovendus in de epidemiologie" levert een heel ander, gerichter antwoord op dan simpelweg "een onderzoeker".
• Plak de specifieke tekst. Samenvattingen en correcties op basis van de daadwerkelijke passage zijn veel betrouwbaarder dan antwoorden uit het geheugen van het model.
• Vraag naar onzekerheden. Voeg "geef aan over welke onderdelen je twijfelt" toe bij elke uitleg van een methode of concept.
• Houd een logboek bij. Exporteer belangrijke chats als Markdown, zodat je kunt aantonen hoe je AI in je project hebt gebruikt.

Wat je moet vermijden

• Bronnen uit de chat citeren. AI-chats kunnen auteurs, titels en paginanummers verzinnen die niet bestaan. Zoek en lees elke bron altijd zelf voordat je deze citeert.
• Vertrouwelijke data of onderzoeksgegevens delen. Niet-gepubliceerde resultaten, interviewtranscripten en alles wat onder een ethische goedkeuring of geheimhouding valt, hoort niet thuis in de chat, tenzij je onderzoeksprotocol dit toestaat.
• De AI je resultaten laten interpreteren. De chat kan methoden uitleggen, maar conclusies trekken over je data is jouw verantwoordelijkheid en vraagt om jouw vakkennis.
• Richtlijnen voor AI-gebruik negeren. Wetenschappelijke tijdschriften, financiers en universiteiten hebben duidelijke regels voor AI-gebruik. Controleer deze en vermeld AI-gebruik waar verplicht.
• Vertrouwen op de meest recente kennis. De chat is mogelijk niet op de hoogte van recente publicaties of recente ontwikkelingen. Zoek actuele literatuur altijd direct op.

Handige tools, gidsen en prompts

• Gidsen: AI-antwoorden factchecken, hoe AI-chatbots werken en AI-privacy en veiligheid.
• Tools: Samenvatter, Herschrijver, Vertaler voor anderstalige papers en Code-assistent.
• Prompts: prompts voor studie, schrijfprompts en productiviteitsprompts.